اعتیاد زنان باردار
۱۵ تا۲۰سال قبل سوء مصرف مواد مریضی مردان یا جزئی از men disease میشناختنش و فقط در چند سال گذشته به عنوان یه مشکل جدید در جامعه زنان مطرح گردیده. زنان معتاد نه فقط به دلیل کمبود پول و پله و سرمایه قادر به شروع درمان نیستن، بلکه یه دسته سدهای اختصاصی دیگه هم واسه اونا هست. این سدها شامل تعداد کم گروه های امدادی، خدمات رسانی فعال واسه آگاه کردن زنان کم انگیزه واسه ورود به درمان، ترس از یافته های قانونی مثل از دست دادن حق سرپرستی کودک، مشکل رفت وآمد به مراکز درمانی و تحت پوشش بیمه سلامتی نبودن، پیدا نکردن کس دیگه ای واسه مراقبت از بقیه افراد وابسته ی خونواده، بدنامی اجتماعی زنان مصرف کننده مواد و چیزای دیگه ای به جز اینا هستن.

با در نظر گرفتن اینکه بیشترین گسترش اعتیاد در زنان در سنین باروری دیده می شه و اکثریت زنان معتادی که باردار هستن، خواهان هیچ مراقبتهای اولیه قبل از زایمون نیستن، اینا آسیب پذیرتر از بقیه زنان نسبت به مشکلات زایمون و بارداری بوده و بدون توجه به مصرف مواد، زنان باردار سوء مصرف کننده های مواد احتمال بالای بروز مشکلات بارداری رو دارن. در کل ترس از مجازات قانونی مهمترین دلیل نبود تمایل زنان معتاد به دریافت درمان و مراقبت پره ناتاله.

● مشکلات مادری عبارتند از:
آنمی دوران بارداری، دچار مشکل شدن تست تحمل گلوکز، پره اکلامپسی، هموراژی قبل از زایمون، دکولمان، پاره شدن زودرس پردها، مکونیومی شدن مایع آمنیون، زایمون زودرس، سقط، افزایش گسترش یبماریهای STD، افزایش روشن بروز سرویکال دیس پلازی و کارسینوم سرویکس در بارداری، احتمال بیشتر درگیری و انتقال HIVو HBV علاوه بر مشکلات عمومی فوق مصرف الکل با افزایش گسترش آندوکاردیت، هپاتیت و پنومونی هم همراه س. مصرف کوکائین ممکنه ادم ریه، تشنج و آریتمیای قلبی جور واجور بده.

مشکلات جنینی و نوزادی شامل : 

زردی، آنمی، دیسترس تنفسی، سپتیسمی، هیپوکلسمی، هیپوگلیسمی، پنومونی مادرزادی، عفونت ادراری، اسیدوز متابولیک، عفونت چشمی با نایسریاگونوره یا کلامید یا تراکوماتیس، تومورهای شکمی. در مورد محدودیت رشد، سیگار در کل دنیا مهمترین دلیل کاهش وزن نوزاد حساب می شه. هم اینکه، مشکلات رفتاری و شناختی در سنین بعدی عمر، علائم محرومیت نوزاد به صور جور واجور از بیقراری و تشنج گرفته تا مرگ یهویی نوزاد بقیه عوارضند.

● ورود به درمان:
اقدامات درمانی در دو بخش اقدامات کلینیکی وپاراکلینیکی و روان درمانی واجتماعی تقسیم می شن. تستهای روتین خون وادرار و EKG اولین قدم در اقدامات پاراکلینیکی هستن. سوء مصرف مواد ممکنه مسمومیت قلبی هم بده. جستجو واسه تشخیص و درمان بیماریهای عفونی دومین قدمه. درمان و کنترل HIV، آزمایش تستهای کبدی، تستهای کشت ادراری زیاد،PPDskin تست، کنترل پوست و رگها از نظر عفونت و سلولیت باید انجام شه. سونوگرافی واسه بررسی شرایط جنین و به خصوص از نظر محدودیت رشد هم باید انجام شه.

مشاوره روانی، اجتماعی و نگهداری در وضعیت اقامتی در بعضی شرایط در زنان بارداری که توان و انگیزه لازم واسه جلوگیری از مصرف مواد رو ندارن ممکنه به درد بخور باشه. آزمایش روان پزشکی واسه تشخیص افسردگی و مشکلات شخصیتی که در این افراد بالاست هم باید انجام شده و درمان لازم هم همزمان شروع شه.

● اصول درمان:
در سال ۱۹۷۳، FDA اعلام کرد همه زنان باردار معتاد باید طی ۲۱ روز با متادون سم زدایی شن. با در نظر گرفتن یافته های مادری و جنینی ایجاد شده، این درمان کم کم تغییراتی کرد. بعد از تحقیقای انجام شده، الان متادون به عنوان تنها داروی انتخابی واسه معتادان حامله شناخته می شه. متادون یه آگونیست خالص صناعی طولانی اثر گیرنده ی مخدری مو(m) است. دارو خوب از راه خوراکی قابل جذب بوده و عمر نیمه طولانی داره.

 

اولین مصرف داروی متادون به عنوان ضد درد بوده ولی از سال ۱۹۶۰ به عنوان درمان اعتیاد به مواد مخدر شناخته شد. متادون علاوه بر روش خوراکی از راه تزریقی و رکتال هم قابل استفاده س. دوز خوراکی متادون برابر ۵۰ درصد دوز تزریقی اثر ضد دردی بوجود میاره. بیشترین حد تراز خونی متادون حدود دو ساعت (بعضی منابع تا ۳ تا ۴ ساعت هم ذکر کردن) ایجاد می شه وسپس در عرض ۷۲ ساعت به آهستگی کم میشه. عمر نیمه اون در کل ۱۵ تا ۳۰ ساعت هستش.

 

اختلاف عمر نیمه متادون درافراد جور واجور به دلیل جنس وpH ادرار، مدت زمان مصرف اون و اینکه اولین بار مصرفه یا خیر متفاوت هستش. به دلیل اتصال متادون به پروتئینهای بافتی بدن، متادون کم کم در بدن مریضی که به طور منظم ازش استفاده می کنه، بالا میره و به خاطر همین وقتی مریضی مصرف متادونش رو قطع می کنه، غلظت متادون در خون ایشون کم کم کم میشه و معمولاً علائم محرومیت به صورت شدید و یهویی بروز نمیکنه. تجویز روزانه متادون، بعد ازسه تا ده روز باعث بروز steady state در خون می شه.

● اثرات بالینی متادون عبارتند از:
اثرات ضد درد (یه میلی گرم متادون برابر ۳ تا ۴ میلی گرم مورفینه). کاهش تنفس (طی مدت درمان به خصوص درابتدا مریض باید از این جنبه زیر نظر باشه و در صورت ضرورت نالوکسان تجویز شه)] ۵۰ تا ۱۰۰ میلی گرم متادون در بزرگسالان غیر معتاد و یه میلی گرم اون تو یه بچه کوچیک ممکنه کشنده باشه[ بلوک اثر بقیه مخدرها و یا تحمل دوطرفه نسبت به اونا به خصوص با کم شدن اثر سرخوشی به وجود اومده به وسیله اونا، ازبین بردن علائم محرومیت، اثرات فیزیولوژیکی مثل میوزیس، نوسانات کوتاه در فشارخون سیستولیک ویا دیاستولیک، تهوع و استفراغ، خارش و سرخی و تعریق و افزایش دمای پوست (به دلیل آزاد شدن هیستامین).

براساس گفته FDA دو نوع سم زدایی با متادون هست. سم زدایی کوتاه مدت که بیشتر از سی روز به طول نمی انجامد و روش دوم سم زدایی دراز مدت که بیشتر از۱۸۰ روز و کمتر از یه ماه نیس. سم زدایی کوتاه مدت شایع ترین روش سم زداییه. اما سم زدایی دراز مدت واسه آدمایی استفاده می شه که قبلاً متادون نگهدارنده رو به مدت طولانی گرفتن و حال میخوان اونو کنار بذارن و یا درزمان سم زدایی کوتاه مدت علائم محرومیت رو به صورت شدید داشتن و یا چند بار روش کوتاه مدت شکست خورده. براساس گفته FDA در درمان نگهدارنده مریض باید دست کم ۹۰ روز یا بیشتر متادون مصرف کنه و البته در بیشتر موارد بالای یکسال. (توجه شه قرصهای ۵ میلی گرمی متادون در ایران در دسترسه).

● درمان در بارداری:
در زنائی که قبل از بارداری درمان نگهدارنده رو شروع کرده بودن، درمان در بارداری ادامه پیدا میکنه. اما با در نظر گرفتن اینکه در بارداری متابولیسم کبدی متادون زیاد می شه، به خصوص در سه ماهه سوم بارداری افزایش دوزاژ دارو پیشنهاد می شه و یا افزایش مصرف دارو به صورت استفاده دوبار در روز دارو.

در بارداری هدف دست کم دوز متادونه تا با اون علائم محرومیت و وسوسه ایجاد نشه. بیشترین حد دوزاژ استفاده شده در زنان غیر باردار ۸۰ میلی گرم در روزه، ولی چون در بارداری متابولیسم اون زیاد می شه و عمر نیمه اش کوتاهتر می شه، در اواخر بارداری دوبار در روز مصرف می شه. با این کار میشه بدون نیاز به افزایش دوزاژ کلی، رضایت مریض رو تأمین کرد، وقتی که مریض به حالت پایدار رسید، کاهش دوزاژ به صورت کم کم شروع می شه.

 

به دلیل خطر سقط بهتره کاهش دوزاژ رو در بین هفته های ۱۲ تا ۳۰ بارداری انجام بدیم و بعد در سه ماهه سوم بارداری دوز رو به حالت اثبات می رسانیم تا زن واسه زایمون آماده شه. واسه کاهش دوز، دست کم باید هر دو هفته ۵ میلی گرم راکم کرده تا مادر بدون توسل به هروئین یا بروز علائم محرومیت بتونه زندگی طبیعی خود رو ادامه بده. هدف اصلی از کاهش دوزاژ متادون کم شدن نشونه های سندرم محرومیت نوزاده که معمولاً با دوزاژ مصرفی کمتراز ۲۰ میلی گرم در روز دیده نمی شه.

در بیماران بستری شده میشه ۱۰ میلی گرم هر ۴ تا ۶ ساعت به مریض دارو داد. در صورت بروز علائم محرومیت دوز اضافه ۵ میلی گرمی در ۲۴ ساعت اول داده می شه، بعد مریض واسه ۲۴ ساعت آینده تحت نظر قرارمی گیرد و در صورت بروز علائم محرومیت یه دوز اضافه هم تجویز می شه. در بیماران سرپایی میشه دوز اولیه ۱۵ میلی گرم رو اول صبح به مریض داد و بعد از ظهر، علائم سرخوشی یامحرومیت ایشون رو بررسی کرد. در صورت داشتن علائم محرومیت ۱۰ میلی گرم دیگه داده می شه. ممکنه واسه رسیدن به شرایط ثابت شده لازم باشه هر روز ده میلی گرم دارو رو اضافه کرد.

بیشتر خانمهای باردار ازاین مسأله ناراضی ان که با افزایش سن بارداری علائم محرومیت اونا بیشتر شده وافزایش دوزاژ متادون رو می خوان، پس بهتره در دو دوز جداگونه دارو رو تجویز کرد (به خصوص در سه ماهه آخر).

در هرصورت اگه مریض معتادی که بارداره، درخواست سم زدایی با متادون رو بکنه، باید خطرات محرومیت واسه ایشون به طور کامل توضیح داده شه و پیشنهاد شه که در بارداری درمان نگهدارنده با متادون ارجحه. در صورت تصمیم به سم زدایی باید سرعت و اندازه کاهش دارو از مریض مخفی شه و هم اینکه حجم داروی داده شده بهش ثابت باشه (یعنی با پلاسبو جبران شه.) مریض و جنین هم باید تحتِ کنترل دقیق باشن.

 

کاهش دوزاژ قبل از هفته ۱۲ تا۱۴ پیشنهاد نمی شه، چون خطر سقط رو زیاد می کنه و بعد از هفته ۳۰ تا ۳۲ هم پیشنهاد نمی شه، چون خطر محرومیت جنین و بروز دیسترس جنینی زیاد می شه. درکل باید گفت، اعتیاد مادران باردار یه مشکل مهم در سیستم بهداشتی، درمانی حساب می شه. تشخیص زودرس و انجام پشتیبانی کامل اجتماعی و درمان با متادون باعث کاهش روشن مشکلات جنینی و مامایی و یافته های بهتر نوزادی می شه.



منبع :pezeshkyemrooz.com

جمع آوری سلامت اکاایران

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *