: پناهی: اعتیاد داروخونه ای به دلیل منافع مالی ای که واسه وزارت بهداشت داره، به حاشیه رانده شده.
روزنامه وقایع اتفاقیه نوشت: ۱۲ سال پیش بود که داروی ترامادول به بازار ایران وارد شد و با این توجیه که به سهولت در اختیار مردم قرار بگیره، فروش اون زیاد شد و در بعضی داروخونها هم بدون نسخه و غیرقانونی فروخته شد؛ تا جایی که به دنبال این افزایش مصرف، تماشاگر رشد چند درصدی تعداد مسمویتای به وجود اومده به وسیله سوء مصرف اون بودیم که به تناسب این افزایش، مرگ به وجود اومده به وسیله این سوءمصرف هم زیاد شد. درواقع، میشه گفت داروی ترامادول در ۱۵ سال گذشته، بزرگ ترین بحران در اعتیاد داروخونه ای بوده که بخش کلی ای از مراجعه کنندگان اون نوجوانان ۱۳ تا ۱۵ ساله بودن؛ البته اعتیاد داروخونه ای فقط محدود به داروی ترامادول نمی شه و یه چند وقت پیش وزارت بهداشت با معرفی داروی جدیدی به نام «اکسی کدون» از پخش اون در داروخونها خبر داد؛ دارویی به مراتب قوی تر و خطرناک تر از ترامادول که عاقبتای منفی بسیاری رو واسه بیماران به دنبال داره. پس از منتشر کردن این خبر، تعدادی از پزشکان اعتیاد و دیگه نهادهای دولتی از جمله بهزیستی، ستاد مقابله با موادمخدر و… به این موضوع اعتراض کردن و درباره خطر ورود اون به بازار آزاد و تکرار ماجرای ترامادول اخطار دادن اما وزارت بهداشت با توجیهی غیرمنطقی اصرار بر پخش اون داشت. درواقع، اعتیاد داروخونه ای و سوء مصرف داروهای این چنینی به دلیل بی دقتی مسئولان در برخوردهای پیشگیرانه و هم اینکه منافع مالی ای که پخش داروها واسه وزارت بهداشت داره، به حاشیه رانده شده و به معضلی تبدیل شد که در آینده ای نه خیلی دور می تونه در کنار گسترش مصرف موادمخدر نگران کننده باشه.

آمار بالای مرگ و میر در اعتیاد داروخونه ای
درهمین جهت، محمدهادی پناهی، رئیس کانون پزشکان اعتیاد، با اشاره به رواج اعتیاد داروخونه ای در کشور میگه: «داروهایی که در غیر موضع مصرف و بدون تجویز دکتر استفاده میشن، شامل اعتیاد داروخونه ای می شه. داروهای آرامبخش و خواب بیاری که معمولا با تجویز دکتر، دوره مصرف کوتاهی داره و خیلی از افراد با بالابردن اندازه و طول مصرف اون صدمات جبران ناپذیری رو به خود وارد می کنن؛ تا جایی که طبق آمار مرگ و میر واسه اعتیاد داروخونه ای بسیار بالاتر از داروهای مخدر خیابانیه.» اون با اشاره به اینکه مسئله اعتیاد داروخونه ای غیرقابل تکذیبه، ادامه میده: «در آمریکا هم با وجود سیستمای نظارتی بسیار قوی، آمارهای خطرناکی درباره اعتیاد داروخونه ای هست که بخش کلی اون زنان، جوانان و نوجوانان هستن و این مسئله تبدیل به یه الگوی اعتیادی در این کشور شده.»

مصرف خودسرانه و بدون تجویز ۱۵ درصد داروهای کشور
پناهی با اشاره به شایع ترین ماده ای که بین دانشجویان رواج داره و موجب سوءمصرف شده، میگه: «ترامادول، یکی از داروهاییه که زمینه اعتیاد داروخونه ای رو به وجود آورده و طبق آمارهای غیررسمی، میلیونا قرص اون در ایران به فروش رسیده که از این تعداد، نزدیک به درصد مصرف غیردارویی داشته و درصد تولید این دارو مورد سوءمصرف قرار گرفته. به دنبال اعلام این آمار، سازمان غذا و دارو در ابلاغیه ای، پخش ترامادول رو کم کرد. علاوه براین، در سال ۸۸، یه میلیارد و ۹۸ میلیون استامینوفن کدئین فروخته شد که این اندازه چندین برابر داروی لازم کشور بود. هم اینکه طبق آمار، ۱۵ درصد کل داروهای کشور، خودسرانه و بدون تجویز دکتر خریداری و مصرف شده.» رئیس کانون سراسری پزشکان اعتیاد کشور با اشاره به اینکه داروی ترامادول یه اپیدمی رو در اعتیاد ایجاد کرده، اعلام می کنه: «شایع ترین داروهایی که شامل اعتیاد داروخونه ای می شن، ضددردها هستن که داروی «اکسی کدون» دومین رتبه و ترامادول ششمین رتبه رو در این مورد داره. درواقع، تجربه اعتیاد داروخونه ای از سالای ۸۲ و ۸۳ گسترده و تبدیل به یه مشکل شد.» اون با اشاره به دلایل ایجاد این مشکل تأکید می کنه: «اعتیاد داروخونه ای در غرب، مشکلات زیادی ایجاد کرده و مسئولان با علم به اون باید قبول کنن که این مسئله پتانسیل تکرار در کشور ما رو داره.» با در نظر گرفتن اینکه داروهایی مانند بنزودیازپینا و آرامبخشا با پیگیریای خبرنگار «وقایع اتفاقیه» در داروخونها بدون نسخه دکتر به فرد داده نمی شه، پناهی میگه: «اگه فرد معتادی با چهره ای ناجور به داروخونها بره، شاید این داروها رو می تونه جفت و جور کنه.»

اصرار وزارت بهداشت واسه پخش هروئین داروخونه ای
اون با اشاره به اینکه میلیونا بنزودیازپین در کشور مصرف می شه و این آمار نشون دهنده اینه که این دارو در دست بیمارانه و خیلی راحت می تونن اونو جفت و جور کنن، تأکید می کنه: «در قدم اول، وزارت بهداشت باید قبول کنه که اعتیاد داروخونه ای یه الگوی جدیده که عاقبتای منفی بسیاری رو به دنبال داره و از اونجایی که جمعیتی که این داروها رو در اختیار مردم قرار میدن، شبه قانونی هستن، جوانان خیلی راحت اونو جفت و جور می کنن و پیگیری اون به صورت قانونی مشکله. علاوه براین، برچسبی به افراد واسه مصرف داروهای این چنینی زده نمی شه و در مقایسه با معتادان به موادمخدر در جامعه هیچ مشکلی ندارن. در قدم دوم، مسئولان نباید عامل پخش این داروها باشن. درواقع، همونجوریکه وزارت بهداشت ترامادول رو در داروخونها، پخش کرد و هزاران جوون رو درگیر اون کرد، نباید با پخش داروهای دیگری از این دسته، اعتیاد با داروها رو رواج دهد.»

پناهی با اشاره به اینکه اکسی کدونا از نظر گسترش مصرف بسیار بالاتر از ترامادول هستن، میگه: «این دارویی ضددرد واسه دردهای متوسط تا شدیده که اول در دهه ، در آمریکا با این عنوان که راحت تر به دست مردم برسه، گسترش پیدا کرد که بعدا سازمان نظارت سیستم دارویی گزارش کرد که شرکتای دارویی به دنبال منافع مالی این کار رو کردن. این دارو با عنوانای مختلفی مثل هروئین داروخونه ای، هروئین فقرا، هروئین زاغه نشینا و در آخر، از نظر شباهت سرخوشی و نشئگی با هروئین، داروی شبه هروئین نام گرفت. با این وضعیت، مسئولان عزمشونو جزم کردن، این دارو رو بین مردم پخش کنن. مرداد سال بود که سازمان غذا و دارو مجوز پخش این دارو رو صادر کرد و به دنبال اون بهزیستی، کمیته درمان و پشتیبانیای اجتماعی ستاد مقابله با موادمخدر اونو غیرقانونی اعلام کردن.»

رئیس کانون سراسری پزشکان اعتیاد کشور در ادامه با اشاره به اینکه بعد از اعتراضا، سازمان غذا و دارو بخشنامه ای صادر کرد و مقرر شد این دارو فقط در داروخونهای بیمارستانای دولتی و خصوصی پخش شه، تصریح می کنه: «ما به فکر بودیم وزارت بهداشت با این فقط اعتیاد رو گسترش میده و خطر اعتیاد دارویی اون بسیار بیشتر از منافع داروخونه ایه. در این شرایط، پزشکان اعتیاد کشور، بهزیستی، پزشکان و بسیاری دیگه از نه هادها با پخش این دارو مخالف هستن و این سوال مطرح می شه که وزارت بهداشت بر مبنای چه کارشناسی ای اصرار به پخش این دارو داره؟ یعنی، میشه گفت پخش این دارو، میلیاردها تومن منافع مالی واسه تولیدکننده داره و سونامی اعتیاد رو در کشور بوجود میاره.»

اطلاعات غلط وزارت بهداشت در دفاع از پخش«اکسی کدون»
پناهی با اشاره به اینکه داروی اکسی کدون تا الان به این شکل پخش نمی شد، خاطرنشان می کنه: «متأسفانه با وجود فشار نهادهای دولتی، وزارت بهداشت جواب مناسبی نداد و تو یه نشریه، گزارشی در دفاع از پخش این دارو نوشت.» تو یه تیکه از این گزارش اومده: «تا سال گذشته و قبل از ابلاغیه مهدی پیرصالحی، مدیرکل نظارت و آزمایش دارو و موادمخدر سازمان غذا و دارو، براساس روال عادی، تنها منبع مجاز واسه عرضه اکسی کدون، کلینیکای ترک اعتیاد سراسر کشور بودن و اونا هرکدوم دارای سهمیه ای مشخص بوده و براساس این سهمیه، این دارو رو به بیماران و معتادان عرضه می کردن.» این درحالیه که پناهی روایت متفاوتی از این ماجرا داره: «این دارو تا قبل از ابلاغیه سازمان غذا و دارو، اصلا پخش نمی شد و ربطی به سیستم مراکز ترک اعتیاد نداره و اطلاعات به طور کامل غلطه.»

دیناروند: اکسی کدون خطرناک نیس
رسول دیناروند، رئیس سازمان غذا و دارو، هم برخلاف اعتراضات گسترده بقیه نه هادها اعلام کرده که داروی اکسی کدون برخلاف بعضی از خیالات مردم، شبه هروئین نبوده و خطرناک نیس و این داروی مهم در داروخونها با مجوز سازمان غذا و دارو با نسخه دکتر تجویز می شه. علاوه بر این، واسه پخش اون احتیاجی به اجازه از ستاد مقابله با مواد مخدر نیس. اون در ادامه در جواب به اعتراض پزشکان اعتیاد، اونو قابل قبول ندونسته و گفته: «این دارو واسه درمان اعتیاد به کار نمی ره و در گروه داروهای درمان اعتیاد مانند متادون و… نیس.» دیناروند تأکید کرده: تراژدی متادون هم به خاطر این اتفاق افتاد که پخش اون در اختیار پزشکان اعتیاده و در داروخونه پخش نمی شه؛ پس ما می خوایم این مشکل رو حل کنیم؛ البته این دارو در ۲۰۰داروخانه منتخب ما پخش می شه.

تعداد قابل توجه معتادان الکلی سنگین در کشور
اعتیاد داروخونه ای علاوه بر مشکلات بسیار زیادی که واسه فرد بوجود میاره، مصرف همزمان اون با موادمخدر یا الکل می تونه منتهی به مسمومیت و در آخر مرگ شه. پناهی در این مورد با اشاره به اینکه مصرف الکل در سالای گذشته در کشور بسیار زیاد شده، میگه: «این افزایش به نحویه که امروز معتادان الکلی تبدیل به یه مشکل در کشور شدن و درصد زیادی معتاد الکلی سنگین در کشور هست. علاوه براین، آمار هفت هزار مرکز درمانی ما نشون میده که اندازه معتادان الکلی نیازمند به کمک بیشتر شده.» این دکتر اعتیاد با اشاره به اینکه علاوه بر اکسی کدونا مصرف بنزودیازپینا هم یه جور اعتیاد داروخونه ایه که چندین ساله در کشور قربونی میگیره، گفت: «خیلی از معتادان واسه درمان مشکلات مصرف مواد مخدر مثل بی خوابی، درد و نیاز به آرامبخش به سراغ اینجور داروهایی می رن و تعداد خیلی از اونو استفاده می کنن.»

آمارهای اعلام نشده معتادان الکلی

معتادان به موادمخدر معمولا در زمان نشئگی و حال خوبشون به پزشکان اعتیاد مراجعه می کنن و تصمیم به ترک می گیرن اما در زمان خماری، ترک کردن رو فراموش می کنن و این چرخه همیشه در حال تکرار بوده اما درباره معتادان الکلی وضعیت فرق داره. محمدرضا قدیرزاده، مؤسس اولین کلینیک غیردولتی ترک اعتیاد الکل، در این باره میگه: «معتادان به الکل وقتی به فکر ترک می افتن که دچار ناتوانی و حالات منفی شده و در این صورته که واسه درمان تشویق می شن؛ البته درمان تخصصی در درمان الکل با بقیه درمانا فرق داره و حتما باید در کارگاه ها و کلاسای آموزشی در رابطه شرکت کنن چون اگه درمان انجام نشه، عاقبتای منفی بسیاری داره.»

به گفته اون، داروی بنزودیازپین در داروخونها هست و افراد می تونن خیلی راحت اونو جفت و جور کنن که سوءمصرف این دارو مانند داروهایی دیگری مثل آلپرازولام و زاناکس موجب مسمومیت می شه که مشکلات اون تشنج رو به دنبال داره. قدیرزاده با اشاره به آمار معتادان الکلی در کشور میگه: «آماری از معتادان به الکل در ایران ندارم ولی با در نظر گرفتن تماسا و مراجعاتی که در این مورد وجود داشته، در دو سال گذشته، حدود ۲۰۰ مریض معتاد به الکل داشته ایم که این اندازه ضرورت وجود اینجور مراکزی رو تقویت می کنه؛ البته درمان معتادان الکلی می تونه در مراکز ترک اعتیاد هم ترکیب شده و روند درمان و بهبودی در این مراکز پیگیری شه.» قبل از این، در سال ، هم احمدی مقدم اعلام کرده بود که تعداد بیماران الکلی ۲۰۰ هزار نفره.

منبع :

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *